Levo varias semanas observando a páxina web de El Correo Gallego e opción de que os lectores poidan publicar comentarios. Paréceme unha sabia decisión chea de dosis de humildade (o que tantas veces lles/nos falta ós xornalistas).

O diario El Mundo alardea de ser o primeiro “sitio Web español que permitiu que os lectores valorasen a importancia e transcendencia das noticias” (algo que ahora é ben superado por Meneame ou Chuza, a modo de exemplo).

Pero o que está a facer El Correo Gallego (algo que tamén fai 20minutos) é na miña opinión moito máis importante: Trátase de darlle importancia e credibilidade ó que din e poden aportar os cidadáns. Algo que outros moitos (entre os que están tódolos diarios coñecidos de Galicia) aínda non fan.

E o resultado é interesante sobre todo para as informacións de ámbito local:

* Fai uns días o diario do que estamos falando publicou unha nova dun veciño que tivo una accidente nunha praia dunha comarca galega. O xornalista publicou uns datos e foron detallados por varios veciños testemuñas que estaban na zona. Que validez ten esta información cidadá? Neste caso, para min, moita más que a que pode precisar o xornalista que publicou o que a Cruz Vermella ou Protección Civil lle indicou.

* Por outro lado está aquela información que permite un debate sobre un tema concreto, por exemplo: a situación política dun municipio.

Paréceme que esta forma de facer xornalismo de El Correo Gallego terá que ser exportada a outros medios, creo que o voto de confianza que lle da este xornal ós seu lectores a través da web debe ser tida en conta.

Pd. Fixen a proba en diversas ocasión emitindo os meus comentarios as novas para ver se eran censuradas e canto tempo tardaban en publicarse. Ningunha delas foi retirada (ningunha era ferinte e insultante) e o comentario que máis tempo tardou en actualizarse foi un de catro minutos.

Cando falamos de participación cidadá unha das primeiras bases que se cuestiona e si debe ser anónima ou se os participantes se han de identificar para tal fin.

Hoxe viña lendo  no metro un artigo dun brasileiro sobre a ‘Democracia e Internet como esfera pública virtual’ que aborda precisamente esta cuestión: “Algúns autores defenden que este anonimato contribúe para establecer unha condición máis paritaria de participación no debate, xa que as desigualdades do mundo real (estereotipos culturais, de xénero, papeis sociais, diferencias de estatus, etc.) sofren un apagamento”.

O que este autor ven a dicir é que cando un cidadán participa nun ambiente libre de medo, intimidación ou ó ríduculo a deliberación é moito máis rica.

Está claro que o anonimato pode ir en detrimento da participación dos representantes pero a identificación vai en contra dos cidadáns. Obviamente, a identificación inflúe, non só na variedade dos puntos de vista que apunta o autor mencionado, senón tamén na representatividade da participación: cando os cidadáns se teñen que rexistrar é menor o número deles que participa.

Sen embargo, está demostrado que cando un participa de forma anónima (se se entende por anónimo Internet…) faino de modo moito máis paisonal, dicindo incluso cousas que un non pensa exactamente, tórnase, entón, máis impulsivo.

Estamos, sen dúbida, ante un problema á hora de propoñer canles de participación cidadá.

Se ben é certo que os cidadáns, en termos xeráis, aínda teñen que ‘madurar’ (tamén informarse e ser máis modestos á hora de enfrentarse a un proceso deliberativo para a participación) tamén o é que  os representantes escúdanse neste argumento para rexeitar a maioría das formas de participación cidadá en Internet. Aínda, cidadáns e políticos, teñen que percorrer este recorrido.

Vendo o exemplo de movilización cidadá en pro dunha vivenda digna (Plataforma por una vivienda digna, Wiki - Vivienda Digna, ou o cento de bicátoras que se publican con anotacións neste senso) en todo o territorio quisen facer un seguemento da movilización que está tendo lugar en Internet en contra da construcción de máis de 500.000 vivendas nas costas galegas:

Unha das miñas primeiras sorpresas foi que ó facer as primeiras perquisas nos buscadores máis coñecidos atopei un elevado número de ‘Ofertas inmobiliarias’ (incluso unha promotora ten o seu propio blog), que sobresaen sobre as publicacións críticas.

Por outra banda, tamén abundan os blogs con entradas adicadas ó tema (VigoBlog, Nomadas.Blog, Prazadorei, entre outros) pero non existe un blog específico do tema -quitando casos concretos como o da Mariña Lucense, de Nigrán ou de de Sanxenxo- e, por suposto, tampouco outro tipo de publicación, como pode ser un wiki.

Outra curiosidade é, na miña opinión, que ó revés do que pasou noutros casos, Internet vai por detrás das movilizacións e queixas cidadáns neste tema. É dicir, nas continuas movilizacións que estiveron levando a cabo en pro dunha vivenda digan a rede era un catalizador das reinivindacións e xeraba novas propostas e queixas (por exemplo, movilizacións colectivas) neste caso galego unicamente está servindo para facer públicas accións que existen, pero ser aproveitarse das posibilidades de Internet.

De tanto escoitalo xa me volvín inmune: O día de Internet. O caso é que o agotamento non pode pesar máis cas verdadeiras reivindicacións. Hoxe dicía Elena Veiguela que Galicia “debe ser productora e non só consumidora” para que poda entrar na Sociedade da Información. Iso decía ela na víspera do Día de Internet.

Eu prefiro non opinar. Pero nun día como hoxe (no que parece que tódolos políticos están ca orella posta na Rede) hai que dicir as cousas clariñas. E as miñas ‘cousas clariñas’ son, entre outras.

Queremos:

Onte o Concello de Lalín presentou a súa plataforma de blogs da campaña ‘Un blog para cada cidadán’ que Europa Press está a facer en colaboración cos municipios para celebrar o Día de Internet. É o segundo alcalde de Galicia (e que conste que é na única comunidade que está a pasar) que despois de ter un blog propio (Orozco e Pepe Crespo) se apuntan a esta campaña. Agora está funcionando (e non é publicidade) en Vigo, Lugo, Arteixo, Santiago e Lalín.

Parece que no norte a campaña vai indo mellor que no sur. Un caso especial (xa o dicía un blogueiro fai uns días) é Asturias (están Avilés, Gijón, Carreño e parece que Oviedo) onde está ‘todas’ as cidades apuntadas. Na terra curmá hai dous alcaldes sen blog previo que o fixeron nesta plataforma (Avilés e Carreño).

Voltando a Galicia, o foro que parece máis maduro é Vigo. Obviamente, tamén foi o primeiro, pero parece que ahí si se está recreando iso que se decía “dunha comunidade virtual local” onde hai uns usuarios asiduos e outros que van vindo. Tamén Arteixo está despuntando con blogs interesantes: dende o da radio local ata o dos amantes da fotografía.

En fin, daquí ó 17, haberá máis que contar….

Onte estiven por Arteixo e tiven a oportunidade de coñecer a unhas persoas do Concello (Suso e Quico) que traballan moi de preto en temas de alfabetización dixital. Concretamente Quico é a persoa que leva a ‘Aula de Informática’ (uns quince postos con acceso a Internet) e comentoume que acostuman a dar clases de alfabetización dixital a maiores. Dicíame -case textualmente- que lle parecía moito máis productivo ensinarlle ós maiores que ós máis novos, pois sonche moito máis agradecidos.

No remate da conversa apuntaba que en dúas semanas van a a iniciar un curso de alfabetización dixital con marroquíes, pois Arteixo conta cunha amplísima comunidade de xente vida dende Marrocos (uns catrocentos).

Falando con eles, e que o dicían con tanta humildade, pensaba para min que estas accións noutros lugares serían moito máis coñecidos. En Galicia, penso eu, aínda non estamos moi habituados a facer ‘postas en común’ de ideas e coñecementos de xente que traballa na mesma liña.

Eu estarei atenta a este novo curso que os compañeiros de Arteixo van a facer en dúas semanas. Se a alguén máis lle interesa, poden atopalos no Concello (departamento de Informática).

Grazas ós compañeiros de Europa Press Asturias entereime de primera man que a Fundación Príncipe de Asturias vai galardoar a Gates co premio da Concordia. Tras a información, xurdiron as primeiras impresións (do premiado, claro), a axencia di nun teletipo:

Ando por terras asturianas, como dí o meu colega Sarasquete, ‘de xira’. Bueno, realmente é algo moi discreto.

Hoxe estiven todo o día no ‘Concejo de Carreño’ (cidade dixital) cun grupo de mulleres maiores de 50 anos tratando de movernos por Internet. É curioso, mentras uns opinan que hai que centrarse en colectivos realmente activos eu sego pensando que merece a pena estar dándolle ó rato para intentar mostrar a unha persoa que ten que probar. Se despois de saber qué é decide que a Rede non lle aporta nada, parabéns, pero esa afirmación é con coñecemento de causa. Penso que, de partida, non se pode eliminar a nadie sen darlle a oportunidade.

Tan só é a  miña idea. Seguramente moi inxenua…

Lendo un texto de Levy no que dicía: “Los guardianes del buen gusto, los garantes de la calidad, los intermediarios inevitables, los portavoces ven sus posiciones amenazadas por el establecimiento de relaciones cada vez más directas entre productores y usuarios de la información” lembreime de Cass R. Sustein, un dos analistas que máis fascinada me teñen neste mundo da ‘Ciberdemocracia’- cando plantexaba (coa súa ‘polarización de grupos’) algunha discordancia entre as posibilidades de interacción na Rede dos individuos e as relacións ‘no mundo real’ dos colectivos de cidadáns (asociacións).

En certo modo, varios estudosos do tema plantexan que as asociacións están a facer un uso moi similar ó que están a facer os partidos políticos de Internet: confórmansen coa primeira fase, a da información (Irene Ramos Vielba fala detalladamente do tema destas fases) pero moi poucas veces pasan a interacción e prácticamente nunca chegan á parte da deliberación.

Para facerme unha idea de cómo están a aproveitar algunhas asociacións galegas Internet (dende as súas páxinas web) fixen unha busca aleatoria nun buscador mediante os criterio: ‘Asociacións de Veciños’ . Os primeiros resultados referidos a Galicia foron os seguintes:

Asociación de Veciños Eduardo Pondal de Corme.- Ademáis de información da comunidade, no que a ferramentas de interacción se refire, a web desta asociación permite ó usuario participar nun chat, nun foro aberto así como enviar correos electrónicos ós voceiros da asociación.
Asociación de Veciños do Freixo O Peirao de Outes.- Da mema maneira dan información sobre a asociación, pero tamén na páxina web contan cun interesante fondo de fotografías antigas e datos históricos do municipio. Dentro dunha sección de ‘Opina’ permite que os usuarios deixen nun formulario as súas mensaxes, firmen un ‘Libro de visitas’ pero, a diferencia do colectivo anteriormente mencionado non permiten ningún opció para que, de forma aberta, os usuarios abran temas de debate.

Asociación de Veciños ‘A follateira‘.- Mentres que as dúas páxinas web anteriores estaban en galego ésta atópase íntegramente en castelán. A parte de ser un sitio con moi pouca información (baile, gaitas, actividades…) conta cun deseño un pouco pobre e a única opción de interacción é o enderezo dun correo electrónico.

Asociación de Veciños Camiño Coia conta cunha páxina realmente exemplar (integrada dentro do Concello de Vigo).Por riba de calquera consideración conta cunha “Asociación Virtual” que permite solicitar melloras para o barrio, consultar cuestións do colectivo, colaboracións ou facerse socio.