Domingo 02 de Avril de 2006

¿Por qué Galicia como exemplo do voto electrónico?

Quisera saber porqué Galicia sempre figura como exemplo de aplicación útil do voto electrónico. Hoxe, concretamente, atopeime con esta aseveración dúas veces, a última delas di textualmente:

 

"En Galicia (España), donde la población rural está muy dispersa, las comunicaciones terrestres no son muy buenas... cuando el día de votación llueve (algo muy habitual) está demostrado que la abstención aumenta.
Por lo tanto los sistemas de votación remota pueden ayudar a solventar algunos problemas de acceso a los centros de votación en muchos lugares. Estos sistemas mejorarán la calidad de la democracia." (ver fonte aquí).
 
Disposta xa a pensar na existencia dalgún documento serio que avalase esta afirmación, rastrei toda a información que me foi posible e o certo é que non atopo nengunha analise que faga pensar que o voto electrónico sería útil en Galicia (se alguén o ten, agradezo a súa comunicación).
 
Por tanto, e segundo parecen amosar estos textos, autores destos comentarios din que, dado as 'malas comunicacións' que temos en Galicia e ao lonxe que están as diferentes comunidades locais (iso sen pensar na choiva) o máis lóxico é que se aplicamos un mecanismo de voto electrónico (a través de Internet ou de SMS, por exemplo) obviamente a participación electoral aumentará.
 
Ademáis dunha afirmación con moito risco de falsedade (non hai probas que faga pensar na súa certeza) o que me amosa é unha falta de coñecemento de Galicia moi aguda. Efectivamente esta comunidade autónoma está preñada de comunidades pequenas (aldeas) separadas entre elas, pero por moi pouca distancia na maioría dos casos. E ademáis, que se diga que as dificultades orográficas dificultan a comunicación en pleno século XXI parece, canto menos paradigmático.
 
Podo asegurar que hai zonas en Andalucía, Extremadura, Asturias, Castela a Mancha, tan o máis complexas nestos parámetros que Galicia. Pois iso, síntome na obriga de precisar que se o que se pretende é dicir que o voto electrónico pode ter utilidade para aquelas personas que viven lonxe dun colexio electoral, pódese dicir en termos xerais, pero considero que non é xusto que Galicia sexa o sepiterno exemplo desta aseveración.
 
Asemade, como galega, considero que se hai que poñer un exemplo ou posible colectivo de electores susceptible de emprega-lo voto electrónico son os mariñeiros (que en Galicia hai uns cantos). E non vin en ningún manual de voto electrónico que se falara deles.
 
Certamente, cando saen ó mar por temporadas longas, e uns comicios electorais coinciden nesa data, o mariñeiros non poden votar (obviamente, en alta mar non hai correos), para este grupo sí creo que podería ser útil o voto electrónico (agora non votan se non están en terra).
 
Pero pareceme unha verdadeira incongruencia dicir que Galicia podería precisar o voto electrónico para sacar do aislamento ós galegos que viven nas aldeas. Pode que a baixa participación se de por outros motivos, como pode ser a motivación o que, suporía, que aínda que se tivese a posibilidade de votar por outras canles, tampouco se fixera.
 
Por tanto, que cando se fale da pertinencia do voto electrónico en Galicia sería adecuado aportar algún dato serio porque as suposicións e divagacións son susceptibles de desconfianza.

 


Posted by eva at 09:10:46 | Permanent Link | Comments (2) |
Comentarios
1 - + Población rural dispersa. Cuántos países hay con población rural en más proporción y más dispersa que en Galicia y, sin embargo, votan en mayor proporción?

+ Comunicaciones terrestres no son muy buenas. Hace 200 años los agricultores norteamericanos debían desplazarse muchos quilómetros para ir a votar. Aún así, la participación de este segmento de la población era considerable. No. Las comunicaciones no explican por qué se vota más. De hecho, sin ir más lejos, tener mejores carreteras puede significar también tomarse el día de las elecciones para escaparse de fin de semana. (Curiosidad: las elecciones presidenciales norteamericanas son siempre en una fecha fija, en noviembre, para facilitar que los agricultores, con poco trabajo en aquellas fechas, puedieran desplazarse a sus colegios electorales).

+ Lluvia
La lluvia sólo tiene efectos en Galicia o también en otras partes? Será también en otras partes, supongo. Pero sí, está comprobado con estudios electorales empíricos que los días lluviosos tienden a reducir la participación. Pero nunca ha oído que en la lluviosa Gran Bretaña la participación la relacionen _globalmente_ con la lluvia. Es decir, se pueden comparar elecciones en Galicia con lluvia y en Galicia sin lluvia y quizá veamos una relación, y hasta quizá sea significativa. Pero sólo con comparar los índices de participación en Galicia, entre elecciones generales, autonómicas, locales y referéndums uno ya puede descubrir que la lluvia no es lo que hace salir a los ciudadanos a votar.


+ Relacionar calidad de la democracia con participación.
La fuente original parece medir la calidad de la democracia única y exclusivamente con parámetros de participación. En Estados Unidos se abstiene entre el 40 y el 50% de los ciudadanos (para las elecciones presidenciales). En Galicia, para las elecciones generales, un 30%. En Suiza sólo participa poco más del 40% de los llamados a las urnas en una elección federal. Significa esto menor calidad democrática en Estados Unidos y Suiza?

Existen multitud de otros factores para medir la 'calidad' de una democracia: otros canales de participación política convencional, participación no convencional, grado de asociacionismo, tipos y frecuencia de las elecciones, grado de transparencia y debate público, desafección....

El voto electrónico quizá sirva para alguna cosa. Quizá esta 'cosa' sea la participación. Quizá. Pero aún así, esto no significa aumentar la calidad de le democracia.


+ De qué se habla cuando se habla de voto electrónico?
La fuente original no termina de dejar claro 'para qué valen los sistemas de votación electrónica', que es lo que se pregunta. Por un lado, afirma que lo positivo es poder llegar a más gente y por otro lo negativo es todo lo relacionado con las máquinas presenciales.

Antes de empezar, deberíamos distinguir si por voto electrónico entendemos una máquina -en lugar de una urna- emplazada en el colegio electoral o bien un sistema de votación a distancia.

Es fundamental la distinción, y es fundamental entender también que existe un salto cualitativo importante entre estos dos tipos. Si no, pasa como en el artículo original que uno se queda con lo bueno de un tipo y critica lo malo del otro. Y, al final, uno no sabe de qué está hablando.

Si hablamos de máquinas en el mismo colegio electoral no tiene sentido hablar de ventajas de cara a la participación. De hecho, incluso puede que la reduzcan. El desplazamiento y el coste en tiempo hasta el colegio es el mismo y puede que la mayor complejidad a la hora de manejar la máquina auyente a más de uno. Por lo tanto, la ventaja de lo que estábamos hablando desaparece.


Si hablamos de sistemas de votación a distancia aquí sí que ya puede empezar a tener sentido el poder aumentar la participación. Pero....

a) El voto tiene también un fuerte componente social. Para muchos ciudadanos es casi obligatorio dejarse ver en el colegio.

b) Los sistemas de identificación requieren, por el momento, pasar por la administración para hacer los trámites. ¿Valen la pena todos estos trámites para conseguir un certificado oficial que sustituirá a la necesidad presencial? Sí, quizá para los marineros sí.

c) Privacidad. Es un acto de fe ciega para el ciudadano votar a través de su móbil y pensar que dicho voto va a ser procesado como anónimo y privado.

Existen, además, problemas aún no resueltos relacionados con el 'hardware' y 'software' que deben llevar dichas máquinas y procesos para poder asegurar las mismas garantías que el voto presencial. Pero esto, Eva, queda para otro día... ;-)



Resumiendo, por lo tanto. Para 'sacar del aislamiento a los gallegos que viven en las aldeas' -que parece ser la preocupación que te ocupa- lo mejor y más efectivo es estimular su participación por otros canales, y no ponerles máquina en los colegios electorales o pedirles que usen el ordenador o el móbil para votar.

De todas maneras, si te preocupa la abstención en Galicia, para un análisos bastante más razonado de lo que yo he intentado hacer en los tres primeros puntos te recomiento un Working Paper del ICPS: http://www.recercat.net/handle/2072/1425

Saludos, (Comment this)

Escrito por: Xavier at 2006/04/06 - 09:58:04
2 -

Xavi, muchas gracias por tu detallado comentario. Tus aportaciones son siempre muy enriquecedoras.
Creo, sin embargo, que no nos hemos entendido en la idea del post. Efectivemente, mi crítica va en la misma línea que la tuya -si no he entendido erróneamente- lo que trataba de decir es que el tema es mucho más complejo que alegar casualmente que el voto electrónico -da igual su modalidad, porque en todos los estudios y artículos que me he encontrado no lo especifican- favorecería la participación electoral en Galicia. Mi crítica era precisamente eso: que no se puede hacer tal afirmación sin más datos.
En cuanto a la calidad de la democracia coincido contigo en la mayoría de las ideas que expones pero opino -y lo hemos hablado en otras ocasiones- que en esa calidad de la democracia también se debería hablar de una mayor implicación política.
De lo contrario estamos ante una forma de hacer política diferente a la democracia. Gracias por el enlace del análisis.

 (Comment this)

Escrito por: eva at 2006/04/07 - 10:08:58
Escribir comentario