Comentábame unha persoa esta mañá que agora “a participación está de moda“. O certo é que se nunha democracia hai que dicir que a participación está de moda resulta moi preocupante: unha democracia debería levar implícito a implicación dos cidadáns (para algo é o goberno dun pobo) si é preciso exisir a participación cidadá nunha institución democrática e como deixar claro que nela só hai de democrático o nome.

E a participación no é contarlle  ós cidadáns o que os políticos fan, nun se trata dunha comunicación cunha soa dirección (sen reposta) nin tampouco de abrir posibilidades de diálogo, senon de utilizar ese diálogo como canle para, realmente, levar a cabo accións políticas discurridas no mesmo.

Si se pensa que a participación é facer grupos de traballo, reunións con asociacións, ou -tendo en conta Internet- establecer contas de correo electrónico, foros, chats para que os cidadáns se desafoguen, pero sin que haxa unha verdadeira intención de tomar acción nesa deliberación e futura posta en práctica, aínda non entendo moi ben de qué estaríamos falando.

Apuro os últimos minutos antes de marchar para o Taller Web 2.0 en Cataluña para levar algunhas ideas traballadas sobre a participación cidadán a través do Web do Parlamento Catalán. Algunhas delas son ideas que se repiten en diferentes cámaras do sistema español (agardo con moitas esperanzas o Plan de Modernización do Congreso de Deputados) pero entre liña e liña volto ó Parlamento de Galicia.

Unha mágoa: neste caso aínda queda todo por facer. A única canle de “participación” que temos nesta cámara é un enderezo do webmaster. Igualiño que os foros de debate (o Parlamento Vasco está a piques que presentar unha iniciativa moi interesante neste campo), as listas de enderezos electrónicos cos representantes, os chats (que se fixeron na Asamblea de Madrid) para non falar dos blogues dos deputados…

En fin, faranos falla un Manuel Marín,unha Izaskun Bilbao ou un Ernet Benach que decidan dar algún paso neste eido. Mentras tanto, seguiremos contando cunha web do parlamento de Galicia moi desfasada.

Despois de ler un post de fai uns días de Xaime decídome a reflexionar por escrito sobre o uso das tecnoloxías por parte das mulleres. Onte lin que segundo unha enquisa as mulleres galegas empregan a novas tecnoloxías menos ca os homes.

É un tema que xa levamos tempo á voltas con él, pero é a verdade, por moito que nos desagrade a moitas atoparnos a miúdo nun círculo de homes onde unha non sabe moi ben se ten que actuar con normalidade ou ben sorprenderse do ambiente. En calquera caso, agrádame ver que as mulleres cada vez máis imos chegando con forza, resístome a aceptar que aínda haxa parcelas tan delimitadas dependendo de se un é home ou muller.

Para rematar, estou lendo un libro que leva por título “Las mujeres y las tecnologías de la información. Internet y la trama de nuestra vida” de Cecilia Castaño editado por unha colección dixirida por Manuel Castells. Os comentarios para outro día.

Despois da experiencia en Vitoria do Taller Web 1.0 repetimos en Cataluña co Taller Web 2.0… Será o 3.0 en Galicia?

Porque é moi sinxelo falar de arriba a abaixo, sen mudar o verdadeiro sentido da comunicación. Os políticos seguen marcando o sentido da comunicación, son os que continúan dicindo que é o interesante e sobre que “se” pode falar no seu blog. A maioría deles non permiten comentarios ás entradas, e os que contemplan esta opción en xeral está restrinxida.

Posiblemente os blogs estén facendo moito ruido nesta cibersociedade e nos estén despistando do verdadeiro obxetivo da ciberdemocracia.

Normalmente cando se fala de participación dase por entendido que vai acompañada do termo ‘política’, é dicir: entre cidadáns e políticos, pero a participación pode resultar moi frutífera noutros ámbitos.

Un amigo (cuns cuantos anos para saber do que fala) que sempre que alguén lle di que é apolítico ponse furioso: “Quen pode ser apolítico? Aquel que non se entera onde vive”. É verdade. E para confirmalo busquei o que dí a Academia -para que non haxa confusións- e para a RAE a Política é a actividade do cidadán cando intervén nos asuntos públicos coa súa opinión, co seu voto ou de calquera outro xeito.

Se entendemos que calquer asunto é un asunto público -non delimitidada a actividade dos que se adican á Política- podemos pensar que poden existir outras comunidades de participación. Os Wikis xa son unha forma diso, sen dúbida, e en moitos casos xa se están aproveitando para facer traballos colaborativos, pero sería posible aplicar as TIC ás cofradías ou sindicatos, por exemplo?

Todas estas reflexións non veñen de balde. Estou traballando nunha inciativa de participación que involucra a estudantes e profesores, e nun paso posterior, a politicos, de diferentes institutos en diferentes cidades españolas (Madrid, Murcia e Barcelona). Estou segura de que inciativas que se poden chamar “en sentido horizontal” son máis frutíferas que as verticais, por iso custa moito máis esforzo.

En primeiro lugar, porque non son actividades aisladas que se podan poñer en marcha co traballo dunha soa persoa, require a colaboración e involucración de toda unha comunidade.

En segundo lugar, porque as propostas fanse de abaixo a arriba, e non ó contrario: son os gobernados os que marcan os temas de debate, e non os gobernantes os que din de qué se vai a falar.

En terceiro lugar, require un compromiso por parte de tódolos participantes: as contribucións serán sensatas -sen falta o sentido común das persoas- e tódolos farán a súa contribución

E, finalmente, a iniciativa está rexida por unha percepción de utilidade real por parte de tódolos participantes.

Estos poden ser os requisitos mínimos para que se de unha participación. O resto -iniciativas inviduais que no precisan para nada dunha comunidade para botar a andar- poden ser outros experimentos, pero de seguro que non son participación.