Nesta realidade tecnolóxica é moi frecuente oir termos noutra lingua foránea (básicamente inglés) que en moitas ocasións nen sequera os que as mencionan saben con exactitude a qué se refiren, pero parece que se un dí a palabra en inglés sabe máis do tema. É unha moda, aínda que  haxa una palabra para dicilo en castelán ou en galego. Non se trata de facer unha defensa encorsetada dos termos na nosa lingua, pero sí de loitar contra a fenda tecnolóxica e conseguir que todos (os que estamos conectados e os que non o están pero que queren estalo) nos entendamos. Canto máis clariño falemos, mellor nos entenderemos.

No campo da democracia participativa é moi común oir falar sobre todo cara a cidadanía en xeral (que é o que menos entendo) de “Administración electrónica“,  “DNI electrónico“, “rexistro telemático“ e un sinfín de termos máis que se usan para intentar denominar diferentes aplicacións das tecnoloxías da información e da comunicación ó ámbito político.

Neste sentido, os políticos e “expertos” falan con toda esta palabrería (e os medios de comunicación non se molestan en explicalos) de forma que a mensaxe que lle chega ós cidadáns e un xerogrífico de termos “ciber-algo” que o único que lles produce é encender a orde de “esto non vai para min”.

Digo que estas mensaxes son moi comúns. Por exemplo: Vigo e Lugo, Cidades Dixitais. Pero exactamente, ¿Qué quere dicir? Intento buscar a resposta nun diario galego (aleatoriamente) e a resposta que atopo é aínda máis confusa: cifras, Administración electrónica, programa de Internet…

É dicir: claro que o significante é importante, pero máis importante é non perderse buscando continentes porque o básico non está feito. Hai que ser coherente: se decimos que se procura a Administración electrónica ¿Por qué non a continuación se explica qué é iso? ¿Ou pensamos que a poboación galega é maioritariamente coñecedora destas modernidades?

O Wiki é o futuro. Non me para de dicir a miña colega Mentxu Ramilo. Así que lle fixen caso e aventurámonos nunha nova idea: crear unha wikicracia na que se poda dar contar da investigación que estamos a facer nos nosos momentos de ocio. Algo así como o que acaba de facer Ciberpunk cos blogs dos parlamentarios, no que ao ánimo de lucro de refire. A nosa única intención é poñer a nosa areíña nesta sociedade.

Pero coma sempre, empezo polo principio. Segundo se recolle na Wikipedia, a Wiki é  unha aplicación de informática colaborativa nun servidor que permite que os documentos publicados nela sexan escritos por varias personas, sen pasar por ningunha revisión previa.   É dicir, que en lugar de ir escribindo e-mails ímonos informando a través desta Wiki dos nosos avances. É realmente fantástico, a miña esperanza é que esta ferramenta de traballo non quede relegada aos catro de sempre.

Polo que se refiere ao contido da Wikicracia fago referencia con bágoa ao caso galego. Sei (porque recibín un correo electrónico dun parlamentario galego) que teñen enderezo electrónico do Parlamento pero aínda teño a dúbida de que estén interesados de que sexa público (obviamente non queren que sexa público, do contrario xa o terían publicado).

Mentras que dos parlamentarios andaluces, aragoneses, vascos, cataláns, extremeños…imos sumando anécdotas, dos galegos atopamos a “falla de resposta”. Aínda que confeso que non perdo a esperanza.

Lémbro con agarimo a resposta dunha parlamentaria de Aragón que bromea con nós e dicíanos qué cómo íamos cas respostas “Supongo que no muchas”, engadía cun giño. O certo que é moitas veces é mellor a calidade que a cantidade e podo asegurar que os parlamentarios que ata o momento nos están respondendo están dándonos unha información moi valiosa que pensamos facer completamente pública cando atopemos un pouquiño máis de tempo libre.

A Xunta de Galicia acaba de estrear a súa páxina web. Sen dúbida aparenta unha maior sencillez e moita máis información na portada, e é obvio que as novas tecnoloxías tamén están chegando a Galicia (como exemplo, tamén incorpora un vínculo a “Administración Electrónica“) agora a gran dúbida é saber se estos cambios repercutirán en beneficio dos cidadáns. Despois dunha navegación detida durante varios días gustaríame engadir, conste que sempre para mellorar, as seguintes consideracións…

Por deformación profesional unha das principais observacións que realicei desta web foi ver cántas direccións de correo electrónico se publicaban, é o resultado foi bastante máis positivo do que esperaba inicialmente (acostumada xa as decepcións que neste sentido nos fan ver as diferentes administracións públicas) pódese dicir que por cada sección figura coma mínimo un enderezo electrónico para consultar dúbidas, ademáis dos teléfonos e a maioría das veces das postáis. Ademáis, na Guía da Comunicación pódese atopar o enderezo electrónico de case todos as Consellerías e Secretarías Xeráis.

Esta web tamén incopora un servizo de atención específica para o cidadán onde se dá información cumprimentada para o mesmo. Recómendase a lectura da Carta de Servizos para o Cidadán publicada na mesma páxina web.

Sen embargo, cómpre facer as seguintes xugestións, comprométome a facelo tamén a través da web da que estamos a falar, pero igualmente como crítica, todo este proceso levará tempo xa que require un proceso demasiado (na miña opinión) formal que votará para atrás a máis dun cidadán.

Brevemente ¿De qué adolece está web? En primeiro lugar de linguaxe comprensible. Teño serías dudas de que tódolos galegos falantes (non só os informáticos ou técnicos especializados) comprendan as explicacións que se dan para facer os trámites a través de Internet. É unha bágoa que tan boa intención quede a medias por falta de boa comunicación (unha das mostras claras de que os inxeñeiros non poden facer o desenvolvemente social tan bem como o tecnolóxico).

En segundo lugar, penso que tamén adolece de axilidade. A pesar de que moitos dos trámites pódense facer a través da mesma Internet aínda o formato segue ser ese típico formulario administrativo que fai que cando un cidadán queira facer un trámite sinxelo (como é dar unha opinión, por exemplo) teña que dar inclusive o nome da súa pasta dentrífica para poder executalo.  E que conste que estos formularios tampouco están escritos cunha linguaxe apta para tódolos públicos.

Non podo concluir este escrito de hoxe sen facer mención a una idea que están facendo realidade varias institucións públicas vascas (Parlamento, Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz, Juntas Generales, entre outros) e no que teño a sorte de participar ¿En qué consiste? Pois en que estes organismos queren reformar as súas páxinas web e por iso, antes de anda, queren saber qué pensan os cidadáns, qué demandan, que votan en falla agora e qué lles gustaría atopar nas mesmas páxinas. Son os cidadáns, asesorados por investigadores e expertos, os que propoñen as ideas para que estas administracións as teñan en conta. Os interesados, están convidados a participar:  Taller Web 1.0

Pd. Debo engadir que onte mesmo escribir un correo electrónico pedíndo información sobre a forma de xestionar un trámite a través de Internet, da páxina da Xunta, e hoxe mesmo xa tiven resposta. Parece que o funcionamento, neste respeto, é bastante eficiente. 

Estrelas e limóns

Calidonia

Outeiro

Enredando

Manuel Gago

Blogaliza

K-Government

E-vote and e-democracy blog

Sociedad de la Información y Administración Electrónica

Gracias a un proxecto de participación cidadán a través de Internet co que estou colaborando moi intensamente, mañán terei ocasión de vivir de primeira man o que lle veñen chamando “Xornada de Alfabetización Dixital”. Habitualmente sempre teño a mesma percepción: frente a unha porcentaxe de políticos interesados os cidadáns amosan proporcionalmente o triple de interese. Mentras os políticos alegan non ter tempo, os cidadán aproveitan calquera rasguño destas alternativas para facerse oir ¿Estamos ante un desencanto da política?

Sinceramente, recoñezo que a responsabilidade é unha tarefa moi delicada que os representantes políticos teñen que tomarse moi en serio para non fallar. Pero salvando uns alcaldes (sempre falo de rexidores locais de municipios non superiores os 30.000 habitantes) que se poderían mencionar con nomes e apelidos sen sobrepasar un párrafo, éncheme de empeño ver cómo a maioría deles teñen as axendas colapsadas para prestar uns intres de atención aos instrumentos que lle poden canalizar consultas dos cidadáns.  

Penso que os medios de comunicación con ética (resalto ó da ética) teñen un gran camiño que recorrer neste ámbito da participación cidadán a través de Internet. Se non hai comunicación, non hai información. E se non hai información, non hai participación. É importante aproveitar as posicións para apostar forte por este dereito cidadán que parece que as tecnoloxías da comunicación e información poñen ó noso alcance instrumental. Que pase a ser real depende de moitos factores, un dos claves: os medios de comunicación.

Quixera facer unha mención especial á páxina web do parlamento galego: www.parlamentodegalicia.es, un dos principias órganos de representación cidadán da nosa comunidade. Un portal cheo de información cumprimentada de actividades e novas dos representantes galegos. Inclusive se pode seguir o debate dos orzamentos para o ano 2006 no parlamento mediante arquivos audiovisuais. Una ferramenta de información aceptable pero de participación nula.

Ademáis de información institucional –moi importante porque en moitas ocasións os cidadáns nos sabemos con exactitude qué tarefas desempeñan as nosas institucións- así como da composición actual –e datas precedentes- dos parlamentarios, tamén se pode acceder ao Boletín Oficial de Galicia, a emisións audiovisuais en directo e arquivos, entre outra información de interese.

Sen embargo, non existe ningunha posibilidade de que os cidadáns se comuniquen cos seus parlamentarios a través desta páxina web. A diferencia doutras comunidades autónomas –poño por exemplo os parlamentos vasco, andaluz, extremeño, as cortes de aragón, entre outros- os parlamentarios galegos non teñen publicado un enderzo electrónico (só un teléfono de centraliña por grupo parlamentario ou un número de fax) para recoller as suxestións e comunicacións dos seus representados.

É, sen dúbida, unha reflexión para a “nova” composición. Se onte apuntábamos que os galegos son os que menos se conectan a Internet dende os fogares, en relación cos cidadáns das outras comunidades españolas, unha das liñas de estudo é ¿Ofrecen os nosos representantes oportunidades ou motivación para iso?

Como referencia propoño una análise que José Luis Dader  levou a cabo sobre a relación dos cidadáns a través do correo electrónico cos membros do Congreso dos Deputados é qué leva por tíduo: Sólo el 17,4% de los parlamentarios españoles responde a los e-mails de los ciudadanos.

PD. Sería pola miña banda inxusto non indicar que na páxina web do parlamento galego publicase un número de teléfono, un fax é o enderezo electrónico do webmaster, a que matizo que enviei unha consulta relativa aos enderezos electrónicos dos parlamentarios e aínda non tiven resposta.

Un dos titulares do día de hoxe foi: A fenda tecnolóxica entre Galicia e España aumenta cada ano. Fai referencia a un informe publicado por Telefónica no que se revela datos do uso de Internet nos fogares galegos, nos concellos e outros que amosan o longo recorrido que aínda queda por andar en Galicia.

Algúns datos son meramente consumistas como que “só” un 38 por cento dos fogares galegos conta cun ordenador, mentras que a media española está no 48,1% ou a europea no 45%.

Pero outros evidencia a gravidade da desigualdade: En Galicia só o 19,1 por cento dos fogares teñen acceso a Internet, frente ó 30,6 por cento de España ou do 45% da media Europea. Esto significa, segundo o mesmo estudo, que o diferencia de Galicia con España en canto a fogares con acceso a Internet incrementouse nun ano en 3,41 puntos, ata situarse en 11,71%.

Fóra datos, isto quere dicir que os residentes en Galicia teñen cada vez máis distancia respecto a outras comunidades autónomas. A alarma coincide cos datos do último estudio da Fundación Auna: Galicia é a comunidade autónoma con menos fogares conectados a Internet.

A única forma de tratar de mellorar esta situación é tratar de facer o esforzo económico onde toca: na formación necesaria para os cidadáns. Quizás non sexa preciso gastar cartos en implantar sistemas de sinatura dixital para os altos cargos (que pouco ou nada útil aportará á cidadanía) é o momento de apostar, por exemplo, nunha rede de centros de acceso gratuito a internet que incorporen os dinamizadores adecuados para dar formación e asistencia os galegos con menos posibilidades de acceso a Internet. Galicia non pode quedar fóra desta liña. Os esforzos teñen que ir por este camiño.

Un grupo de expertos que se reuniron nun encontro celebrado recentemente en Santiago de Compostela concluiron que: a) A Sociedade da Información crea emprego, e saca a xenté da pobreza; b) É preciso que, para xestionar o cambio cara esta nova era dixital, exista cooperación estreita entre cidadáns, empresarios, sindicatos e gobernos; c) Se non se xestiona con habilidade, a Sociedade do Coñecemento pode ser a arma para que os poderosos utilicen para marcar distancias cos menos favorecidos. É a temida fenda dixital, a que afasta ós “inforricos” dos “infopobres”; d) Os gobernos deben favorecer a consecución dunha administración electrónica real, práctica e accesible, a información segura e o bo coñecemento (boas prácticas); e) As novas tecnoloxías fan que todo cambie. Incluso o feito de comunicar. As noticias ábrense, e os xornalistas son hoxe en día un pouco documentalistas e, estes, un pouco xornalistas; f) O software libre é a chave para favorecer a inclusión das sociedades pouco favorecidas na era dixital, na Sociedade do Coñecemento; g) O fenómeno blog está a democratizar a Rede. Todo o mundo informa. A blogosfeira amosa o desenvolmento da prensa escrita tradicional.

Son, sen dúbida, unhas interesantes conclusións pero que amosan a tecnoloxía como a solución a moitos dos males actuais.  

a)       A Sociedade da Información crea emprego: efectivamente potencia as posibilidades de comunicación, pero como ferramenta en sí, se as persoas non saben manexalas (alfabetización dixital) non ten sentido esta aseveración. 

b)      É preciso que haxa cooperación entre cidadáns, empresarios e gobernos: Neste punto os gobernos teñen un papel fundamental, evidentemente os intereses empresariais son diferentes ós que os cidadáns de a pe teñen, en principio. O posicionamento do goberno fará que as tecnoloxías sexan un mero instrumento consumista ou unha chave a un maior coñecemento.

c)       A Sociedade do Coñecemento pode ser arma para os poderosos: sen dúbida, o camiño deste traxecto depende dos poderosos e, unha vez máis, polo hincapé que poñan os gobernos nel. 

   d)     Os gobernos deben favoreer a consecución dunha administración electrónica, e non  dunha administración da propaganda, como se está facendo en case tódolos casos actualmente.

E ó ultimo punto que comento:

g) O fenóneno blog está a democratizar a rede: Penso que realmente está ampliando as posibilidades de comunicaicón e de expresión persoal, pero se como democracia tamén se entende as posibilidades de cada persoa a buscar información, penso que este “boom” está a facer que atopar unha información sexa cada vez máis difícil debido a abundancia da mesma. Os “intermediarios do interés xeral” teñen un papel fundamental que desenvolver neste aspecto.

Confeso que ando un pouco obsesionada co tema dos emigrantes galegos en Suíza. Será porque o tema me toca de cerca. Ademáis de inquedarme por si hoxe os emigrantes teñen máis posibilidades de información –non poño en dúbida as de comunicación, que estou segura de que sí- pregúntome se ademáis das típicas visitas electorais que os políticos ultiman en campaña electoral, importa en algún aspecto o qué pensan os galegos no exterior.

Busco se hai información dos Centros Galegos no exterior: algún correo electrónico pero o tema das páxinas webs na miña opinión aínda está un pouco floxa. Sego insistindo no tema das páxinas webs municipais: o máximo que ofrecen son información turística –está claro que aínda se segue entendendo coma unha forma de propaganda-. Pero do que non hai nin pegada é cando un retornado intenta seguir o rastro do que xa –qué dúbida hai- forma parte da nosa historia: o lugar de acollida.

 ¿Algunha pista dos emigrantes galegos en Suíza?

Sería inxusto pola miña parte non citar “Emigración galega”, “Fillos de Galicia”, “Galicia Sempre” e , a rigurosa reportaxe que Domingo Sampredo fixo sobre os emigrantes galegos en Suiza fai varios anos, e outra dúcia de lembrazas para quen o tema da inmigración é algo máis que unha mera palabrería oportunista.

O pasado xoves un ponente comentaba ante un foro en Madrid que “Internet non é unha variña máxica”. Dicía iso en relación a aplicación das novas tecnoloxías á política. Certamente, como apunta David Mathieson, a democracia ten problemas que a tecnoloxía por sí mesma non pode resolver. Aínda que Internet pode facilitar a comunicación entre os cidadáns interesados na política e os políticos interesados nos cidadáns, Internet non pode -só como ferramenta- mover as vontades.

Xustamente, outro analista que xa no ano 1999 dicía esta mesa idea -Richard Davis- insistía en que é inútil lanzarse sobre as novas tecnoloxías como se fosen as salvadoras da apatía política, posto que se os cidadáns non teñen interés por saber qué pasa no seu entorno máis ou menos inmediato, por moi fácil que llo poñan estas ferramentas, ós individuos non lles vai xurdir un interés repentino.

Pero sí é certo non pode obviarse as posibilidades e utilidades destas tecnoloxías para os cidadáns que están intersados en vivir a política como o seu dereito democrático o recoñece: participando na mesma. Por iso, o verdadeiro cambio está sobre todo en que os representantes cambien a súa cultura “política” porque os cidadáns teñen dereito a intervir na política moito máis que unha vez cada catro anos.